ESG và phát triển bền vững có giống nhau không? ESG không hoàn toàn giống phát triển bền vững (Sustainability) nhưng có mối quan hệ rất chặt chẽ với nhau. Phát triển bền vững là mục tiêu dài hạn, còn ESG là bộ tiêu chí và công cụ quản trị giúp doanh nghiệp đo lường, công bố và cải thiện các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị. Doanh nghiệp cần hiểu đúng để tránh làm ESG theo phong trào hoặc nhầm ESG chỉ là “hoạt động vì môi trường”. Cùng Greentrain tìm hiểu chi tiết qua bài viết sau.

1. ESG Là Gì?

ESG là viết tắt của ba từ tiếng Anh: Environmental – Social – Governance, nghĩa là Môi trường – Xã hội – Quản trị.

Đây là bộ tiêu chí dùng để đánh giá cách một doanh nghiệp quản lý các vấn đề phi tài chính nhưng có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển dài hạn. Những vấn đề này có thể liên quan đến phát thải khí nhà kính, sử dụng năng lượng, điều kiện lao động, trách nhiệm với cộng đồng, đạo đức kinh doanh, quản trị rủi ro và tính minh bạch trong vận hành.

Nếu trước đây doanh nghiệp thường được đánh giá chủ yếu qua doanh thu, lợi nhuận, tài sản, dòng tiền thì hiện nay, nhà đầu tư, ngân hàng, khách hàng và đối tác còn quan tâm doanh nghiệp đó có vận hành có trách nhiệm hay không, có gây tác động tiêu cực đến môi trường không, có bảo vệ người lao động không, có minh bạch trong quản trị không.

Đó là lý do ESG ngày càng trở thành một tiêu chí quan trọng trong đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Ba Trụ Cột Chính Của ESG

1.1 Environmental – Môi trường

Yếu tố môi trường trong ESG liên quan đến cách doanh nghiệp sử dụng tài nguyên và kiểm soát tác động đến môi trường.

Một số nội dung thường gặp gồm:

• Phát thải khí nhà kính.
• Sử dụng năng lượng.
• Sử dụng nước.
• Quản lý chất thải.
• Xử lý nước thải, khí thải.
• Tiết kiệm tài nguyên.
• Sử dụng nguyên vật liệu thân thiện hơn với môi trường.
• Thích ứng với biến đổi khí hậu.
• Kiểm kê khí nhà kính và xây dựng kế hoạch giảm phát thải.

Ví dụ, một doanh nghiệp sản xuất muốn làm tốt yếu tố môi trường không chỉ cần treo khẩu hiệu “sản xuất xanh”, mà cần biết mỗi năm mình tiêu thụ bao nhiêu điện, bao nhiêu nhiên liệu, phát sinh bao nhiêu chất thải, phát thải bao nhiêu tấn CO₂e và có giải pháp gì để giảm dần các tác động này.

1.2 Social – Xã hội

Yếu tố xã hội trong ESG liên quan đến cách doanh nghiệp đối xử với người lao động, khách hàng, nhà cung cấp, cộng đồng và các bên liên quan.

Một số nội dung thường gặp gồm:

• Điều kiện làm việc.
• An toàn và sức khỏe nghề nghiệp.
• Chính sách tiền lương, phúc lợi.
• Đào tạo và phát triển nhân sự.
• Bình đẳng, đa dạng và hòa nhập.
• Bảo vệ quyền lợi người lao động.
• Trách nhiệm với khách hàng.
• Bảo mật dữ liệu khách hàng.
• Quan hệ với cộng đồng địa phương.
• Tuân thủ tiêu chuẩn lao động trong chuỗi cung ứng.

1.3 Governance – Quản trị

Yếu tố quản trị trong ESG phản ánh cách doanh nghiệp được điều hành, giám sát và kiểm soát rủi ro.

Một số nội dung quan trọng gồm:

• Cơ cấu quản trị doanh nghiệp.
• Vai trò của Hội đồng quản trị, Ban điều hành.
• Minh bạch thông tin.
• Kiểm soát nội bộ.
• Quản trị rủi ro.
• Phòng chống tham nhũng, hối lộ.
• Đạo đức kinh doanh.
• Tuân thủ pháp luật.
• Chính sách xung đột lợi ích.
• Trách nhiệm giải trình với cổ đông và các bên liên quan.

Trong thực tế, quản trị là phần rất quan trọng nhưng lại dễ bị bỏ qua khi doanh nghiệp nói về ESG. Nhiều đơn vị chỉ tập trung vào môi trường mà quên rằng nếu quản trị yếu, dữ liệu thiếu minh bạch, quy trình thiếu kiểm soát thì các cam kết ESG cũng rất khó tạo niềm tin.

2. Phát Triển Bền Vững Là Gì?

Phát triển bền vững là mô hình phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại nhưng không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.

Nói gần gũi hơn, phát triển bền vững là cách phát triển không chỉ nhìn vào lợi ích trước mắt, mà còn tính đến tác động lâu dài đối với môi trường, xã hội, con người và nền kinh tế.

Trong doanh nghiệp, phát triển bền vững có nghĩa là doanh nghiệp vẫn cần tăng trưởng, tạo lợi nhuận và mở rộng thị trường, nhưng không đánh đổi bằng việc làm cạn kiệt tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường, bỏ qua quyền lợi người lao động hoặc quản trị thiếu minh bạch.

Một doanh nghiệp phát triển bền vững không chỉ hỏi: “Năm nay lợi nhuận bao nhiêu?” mà còn cần hỏi thêm:

• Lợi nhuận đó có được tạo ra bằng cách có trách nhiệm không?
• Hoạt động sản xuất kinh doanh có gây tác động tiêu cực đến môi trường không?
• Người lao động có được làm việc trong điều kiện an toàn không?
• Doanh nghiệp có minh bạch với cổ đông, khách hàng, ngân hàng và cơ quan quản lý không?
• Mô hình kinh doanh hiện tại có thể duy trì lâu dài trong 5 năm, 10 năm tới không?

Ba Trụ Cột Của Phát Triển Bền Vững

Phát triển bền vững thường được nhìn nhận trên ba trụ cột chính: Kinh tế – Xã hội – Môi trường.

Điểm quan trọng là phát triển bền vững không có nghĩa doanh nghiệp phải hy sinh lợi nhuận. Ngược lại, phát triển bền vững giúp doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận theo cách ổn định hơn, ít rủi ro hơn và có khả năng duy trì lâu dài hơn.

Tham khảo: Khóa học kiểm kê khí nhà kính 

3. ESG Và Phát Triển Bền Vững Có Giống Nhau Không?

Câu trả lời là: Không hoàn toàn giống nhau.

ESG và phát triển bền vững có cùng định hướng là tạo ra giá trị dài hạn, giảm tác động tiêu cực đến môi trường và xã hội, nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp. Tuy nhiên, hai khái niệm này khác nhau về bản chất, phạm vi và cách áp dụng.

Phát triển bền vững là mục tiêu lớn, mang tính định hướng. ESG là hệ tiêu chí cụ thể hơn, giúp doanh nghiệp đưa mục tiêu phát triển bền vững vào quản trị, đo lường và báo cáo.

Có thể hiểu đơn giản:

Phát triển bền vững trả lời câu hỏi: Doanh nghiệp muốn phát triển theo hướng nào để tạo giá trị lâu dài?
ESG trả lời câu hỏi: Doanh nghiệp đang quản trị các vấn đề môi trường, xã hội và quản trị như thế nào, có dữ liệu gì để chứng minh?

Vì vậy, nếu doanh nghiệp nói mình phát triển bền vững nhưng không có dữ liệu về phát thải, không có chính sách lao động rõ ràng, không có cơ chế quản trị minh bạch, không có chỉ tiêu theo dõi thì cam kết đó rất khó thuyết phục.

Ngược lại, ESG giúp doanh nghiệp biến những cam kết bền vững thành hành động cụ thể, có thể đo lường và có thể công bố.

Bảng So Sánh ESG Và Phát Triển Bền Vững

Do đó ESG không thay thế phát triển bền vững. ESG là cách tiếp cận thực tế hơn, có tính đo lường rõ hơn, giúp doanh nghiệp chứng minh mình đang phát triển bền vững một cách thực chất.

4. Mối Quan Hệ Giữa ESG Và Phát Triển Bền Vững

ESG và phát triển bền vững giống như hai phần liên kết với nhau trong cùng một hành trình.

Nếu phát triển bền vững là định hướng chiến lược, thì ESG là hệ thống quản trị giúp doanh nghiệp đi đúng hướng. Nếu phát triển bền vững là lời cam kết, thì ESG là bằng chứng để chứng minh cam kết đó.

Một chiến lược phát triển bền vững nếu chỉ dừng lại ở câu chữ sẽ rất khó tạo niềm tin.

Doanh nghiệp cần trả lời được:

• Mục tiêu bền vững cụ thể là gì?
• Ai chịu trách nhiệm thực hiện?
• Chỉ số nào dùng để đo lường?
• Dữ liệu lấy từ đâu?
• Kết quả có được theo dõi định kỳ không?
• Báo cáo có minh bạch và có thể kiểm chứng không?

Đây chính là lý do ESG ngày càng quan trọng. ESG giúp doanh nghiệp chuyển từ “nói về phát triển bền vững” sang “quản trị phát triển bền vững bằng dữ liệu”.

Ví Dụ Dễ Hiểu Về ESG Và Phát Triển Bền Vững

Giả sử một doanh nghiệp đặt mục tiêu phát triển bền vững là giảm tác động môi trường trong hoạt động sản xuất.

Nếu chỉ dừng ở mục tiêu, doanh nghiệp có thể nói: “Chúng tôi hướng tới sản xuất xanh và bảo vệ môi trường.”

Nhưng khi triển khai ESG, doanh nghiệp cần cụ thể hóa bằng các việc như:

• Kiểm kê lượng phát thải khí nhà kính hằng năm.
• Theo dõi điện, nước, nhiên liệu tiêu thụ.
• Đầu tư thiết bị tiết kiệm năng lượng.
• Xây dựng chỉ tiêu giảm phát thải.
• Quản lý chất thải và nước thải.
• Báo cáo kết quả định kỳ.
• Có người chịu trách nhiệm và bằng chứng lưu trữ.

Như vậy, phát triển bền vững là mục tiêu “sản xuất xanh”, còn ESG là hệ thống giúp doanh nghiệp đo lường và chứng minh mục tiêu đó đang được thực hiện như thế nào.

5. Vì Sao Nhiều Doanh Nghiệp Dễ Nhầm ESG Với Phát Triển Bền Vững?

Có ba lý do chính khiến doanh nghiệp dễ nhầm lẫn ESG và phát triển bền vững.

• Thứ nhất, cả hai khái niệm đều liên quan đến môi trường, xã hội, con người, trách nhiệm doanh nghiệp và phát triển dài hạn. Vì có nhiều điểm giao nhau nên nhiều người cho rằng ESG và phát triển bền vững là một.
• Thứ hai, trong thực tế, báo cáo ESG và báo cáo phát triển bền vững thường có nhiều nội dung trùng nhau. Cả hai đều có thể đề cập đến phát thải, năng lượng, lao động, quản trị, cộng đồng và đạo đức kinh doanh.
• Thứ ba, ESG đang trở thành ngôn ngữ phổ biến trong môi trường kinh doanh. Nhà đầu tư, ngân hàng, khách hàng quốc tế thường dùng ESG để đánh giá mức độ bền vững của doanh nghiệp. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp gọi chung tất cả hoạt động bền vững là ESG.

Tuy nhiên, để triển khai đúng, doanh nghiệp cần phân biệt rõ: phát triển bền vững là mục tiêu rộng hơn, còn ESG là công cụ quản trị và đo lường trong phạm vi doanh nghiệp.

ESG Và Phát Triển Bền Vững Khác Nhau Nhưng Không Tách Rời Nhau

ESG và phát triển bền vững có mối quan hệ rất chặt chẽ, nhưng không phải là hai khái niệm hoàn toàn giống nhau.

Phát triển bền vững là mục tiêu dài hạn, hướng đến sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường. ESG là bộ tiêu chí và công cụ quản trị, giúp doanh nghiệp đo lường, theo dõi, cải thiện và công bố quá trình thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.

Với bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp không nên xem ESG là phong trào hay hoạt động truyền thông ngắn hạn. ESG cần được triển khai từ dữ liệu, chính sách, quy trình, trách nhiệm quản trị và hành động thực tế.

Hiểu đúng ESG và phát triển bền vững sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn cách làm phù hợp, tránh nhầm lẫn, giảm rủi ro và tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng dài hạn.