Nghị định 119/2025/NĐ-CP Sửa Đổi Nghị Định 06/2022 Về Kiểm Kê Khí Nhà Kính

Khác với trước đây, Nghị định 119/2025/NĐ-CP quy định rất nghiêm ngặt: Nếu cơ sở không thực hiện đầy đủ trách nhiệm nộp trả hạn ngạch phát thải khí nhà kính, lượng hạn ngạch còn thiếu sẽ bị trừ thẳng vào hạn ngạch phân bổ của giai đoạn kế tiếp, đồng thời đối mặt với các chế tài xử phạt hành chính nặng trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

2.2. Vận hành Sàn giao dịch các-bon và Hệ thống đăng ký quốc gia

Theo quy định mới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan thiết lập Hệ thống đăng ký quốc gia – đây là cơ sở dữ liệu cốt lõi kết nối trực tiếp với hệ thống giao dịch các-bon trong nước. Các đối tượng tham gia giao dịch trên Sàn bao gồm:

Hạn ngạch phát thải khí nhà kính: Dành riêng cho các cơ sở được phân bổ hạn ngạch

( 1 đơn vị hạn ngạch = 1 tấn CO2 hoặc CO2 tương đương).

Tín chỉ các-bon: Dành cho các cơ quan, tổ chức triển khai dự án giảm phát thải theo cơ chế trao đổi, bù trừ trong nước và quốc tế.

Nhà nước khuyến khích các tổ chức mua tín chỉ các-bon tự nguyện để bù đắp lượng phát thải dư thừa, nâng cao điểm số ESG phục vụ xuất khẩu và đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường EU qua cơ chế CBAM. 

(Lưu ý quan trọng từ Nghị định: Lượng tín chỉ các-bon đã được sử dụng để giảm phát thải khí nhà kính tự nguyện sẽ không được phép tiếp tục trao đổi trên thị trường).

Xem thêm: Sàn Giao Dịch Carbon Việt Nam Chính Thức Vận Hành

2.3. Đổi mới quy trình thẩm định giảm nhẹ phát thải cấp lĩnh vực

Một điểm nhấn đáng chú ý khác trong Nghị định 119/2025/NĐ-CP là việc minh bạch hóa quy trình thẩm định: Hằng năm, các Bộ quản lý lĩnh vực (Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng, v.v.) có trách nhiệm tổ chức thẩm định kết quả kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực và báo cáo kết quả giảm nhẹ phát thải của các cơ sở thuộc thẩm quyền quản lý. 

Điều này giúp loại bỏ tình trạng số liệu "trên giấy", đảm bảo tính chính xác tuyệt đối trước khi tích hợp vào dữ liệu quốc gia.

TẢI VỀ NGHỊ ĐỊNH 119/2025/NĐ-CP - TẠI ĐÂY

3. Tác động thực tế đối với doanh nghiệp và đội ngũ nhân sự ESG tại Việt Nam

3.1. Góc nhìn từ doanh nghiệp sản xuất (Chủ doanh nghiệp cần biết gì?)

Nếu doanh nghiệp của bạn thuộc nhóm ngành nhiệt điện, xi măng, sắt thép hoặc các ngành tiêu thụ năng lượng lớn:

• Chi phí tuân thủ tăng cao: Quá trình kiểm kê khí nhà kính (Scope 1, Scope 2) phải được thực hiện minh bạch, có đơn vị thẩm định độc lập được cấp phép theo quy định mới của Nghị định.
• Rủi ro tài chính trực tiếp: Việc vượt quá hạn ngạch phân bổ mà không có sẵn tín chỉ các-bon để bù đắp sẽ trực tiếp làm gián đoạn sản xuất hoặc chịu hình phạt trừ hạn ngạch năm sau.

3.2. Cơ hội nghề nghiệp cho nhân sự ESG, CBAM và Kiểm kê khí nhà kính

Đối với các bạn đang làm hoặc muốn chuyển đổi công việc sang lĩnh vực ESG và kiểm kê khí nhà kính, Nghị định 119/2025/NĐ-CP tạo ra một làn sóng nhu cầu nhân sự chất lượng cao chưa từng có:

Các doanh nghiệp bắt buộc phải tuyển dụng hoặc đào tạo chuyên viên nội bộ biết cách lập báo cáo kiểm kê phát thải chuẩn ISO 14064 và am hiểu quy định phân bổ hạn ngạch.

Kiến thức sâu rộng về thị trường các-bon và cách tính toán dấu chân các-bon giúp bạn trở thành "tài sản quý" của mọi tập đoàn sản xuất và xuất khẩu lớn.

4. Case Study thực tế: Doanh nghiệp thép ứng phó ra sao với Nghị định 119/2025/NĐ-CP?

Hãy cùng phân tích một tình huống thực tế tại một nhà máy sản xuất thép quy mô vừa tại miền Bắc:

Thách thức: Nhà máy nằm trong danh mục phải kiểm kê và nhận hạn ngạch giai đoạn 2025 - 2026. Lượng phát thải Scope 1 của nhà máy đang có xu hướng tiệm cận mức trần phân bổ dự kiến do công nghệ lò nung cũ.

Giải pháp thực chiến từ chuyên gia:

• Kiểm toán năng lượng toàn diện: Tối ưu hóa lò nung, thu hồi nhiệt thải dư thừa để giảm tiêu thụ điện năng (giảm phát thải Scope 2 gián tiếp)
• Lập báo cáo kiểm kê chuẩn xác: Phối hợp cùng đơn vị tư vấn độc lập để rà soát số liệu hoạt động chính xác trước mốc rà soát của cơ quan quản lý nhà nước.
• Chuẩn bị tài chính mua bù tín chỉ: Xây dựng quỹ dự phòng hoặc tham gia các dự án bù đắp tín chỉ các-bon nội bộ để sẵn sàng giao dịch trên sàn khi cần thiết.

5. Checklist hành động dành cho doanh nghiệp và người làm nghề

Để tuân thủ hiệu quả Nghị định 119/2025/NĐ-CP, bạn hãy thực hiện ngay checklist 4 bước sau:

• Rà soát danh mục: Kiểm tra xem doanh nghiệp có nằm trong danh mục cơ sở phát thải bắt buộc kiểm kê và phân bổ hạn ngạch hay không.
• Hoàn thiện dữ liệu kiểm kê: Thu thập đầy đủ hóa đơn điện, nhiên liệu, nguyên vật liệu sản xuất từ năm cơ sở để phục vụ báo cáo.
• Đào tạo nhân sự chuyên sâu: Cử nhân sự phụ trách tham gia các chương trình đào tạo bài bản về kiểm kê khí nhà kính và thị trường các-bon.
• Xây dựng kế hoạch giảm phát thải dài hạn: Định hướng chuyển đổi công nghệ xanh, hướng tới phát triển bền vững và đáp ứng tiêu chuẩn CBAM khi xuất khẩu sang châu Âu.

Nghị định 119/2025/NĐ-CP đánh dấu một bước tiến tất yếu của Việt Nam trong tiến trình xanh hóa nền kinh tế và thực hiện cam kết quốc tế. Việc nắm bắt nhanh chóng và chính xác các quy định mới về phân bổ hạn ngạch, sàn giao dịch các-bon sẽ giúp doanh nghiệp chủ động tối ưu chi phí, nâng cao uy tín thương hiệu. Đồng thời, đây cũng là "thời điểm vàng" để nhân sự nâng cấp năng lực bản thân, đón đầu làn sóng việc làm xanh đầy tiềm năng.

Bạn muốn tự tin làm chủ quy trình kiểm kê khí nhà kính, xây dựng báo cáo ESG chuẩn quốc tế và tư vấn chiến lược giảm phát thải hiệu quả cho doanh nghiệp dưới sự dẫn dắt của các chuyên gia thực chiến?

Đăng ký ngay khóa học Kiểm kê Khí nhà kính & ESG thực chiến tại Greentrain tại đây! để nhận trọn bộ biểu mẫu Excel tính toán phát thải, tài liệu hướng dẫn chi tiết và gia nhập cộng đồng chuyên gia xanh uy tín nhất Việt Nam.

Tham khảo các khóa học của Greentrain đào tạo:

• Khóa học ESG cho người mới bắt đầu
• Khóa Học ESG Cho Nhà Quản Lý
• Khóa Học CBAM Cho Người Mới Bắt Đầu
• Khóa Học CBAM Cho Nhà Quản Lý
• Khóa Học Thực Hành CBAM Theo Chuẩn EU
• Khóa học kiểm kê khí nhà kính cho người mới
• Khóa Học Lập Báo Cáo Kiểm Kê Khí Nhà Kính

Hotline Greentrain: 0903 221 882